Geschiedenis

Sinds 1995 bestaat er naast de Rietveldprijs ook de Utrechts Nieuwsblad Publieksprijs (nu AD Utrechts Nieuwsblad Publieksprijs). Binnen het bestuur van de Stichting Rietveldprijs leefde al enige tijd de wens om het Utrechtse publiek nog actiever bij het debat over de hedendaagse architectuur te betrekken. Een publiekskeuze zou daarbij een goed middel zijn.

Het Utrechts Nieuwsblad leek als goed gelezen regionale krant met veel aandacht voor de stad Utrecht en voor nieuwbouwprojecten daarbij een goede keuze. De krant reageerde onmiddellijk enthousiast en zo werd in 1995 voor de eerste keer het publiek via de krant opgeroepen een eigen keuze voor het beste nieuwbouwproject kenbaar te maken. Er werd voor gekozen om de Utrechtse burgers de selectie voor te leggen die de vakjury reeds uit het volledige aanbod van nieuwbouw had gemaakt. Zo zouden Utrechters en jury uit dezelfde serie gebouwen hun definitieve keuze maken en daarmee de discussie over de beleving van architectuur (en stedenbouw) op gelijke voet met elkaar aangaan.

De opzet van de Publieksprijs is al die jaren niet wezenlijk veranderd: op de Dag van de architectuur  worden de lezers van de krant opgeroepen om een reeks projecten te gaan bekijken en vervolgens de keuze voor het mooiste gebouw aan de redactie op te sturen. In 2007 vindt de start plaats in september tijdens de proloog van de Biennale. De krant – sedert 2003 AD Utrechts Nieuwsblad - presenteert die dag een full-colour pagina met een foto van alle geselecteerden en een korte vermelding van gebouw, architect en adres.  De start van de Publieksprijs gaat gepaard met een tentoonstelling van de geselecteerden in architectuurcentrum Aorta. Lezers kunnen via een bon in de krant en bij Aorta  en op de website van de Rietveldprijs de maanden daarna hun voorkeur aangeven, met een korte motivatie. De winnaar van de Publieksprijs wordt bekend gemaakt op de dag dat ook de officiële prijsuitreiking van de Rietveldprijs plaatsvindt.  De winnaar van de Rietveldprijs wordt die middag gefêteerd, maar de naam is al enige weken eerder bekendgemaakt via de media. Voor de Publieksprijs geldt echter dat de winnaar geheim gehouden wordt tot de uitreiking zelf. Dat levert altijd een spannend en verrassend moment op.

De door het publiek bijgeleverde motivaties – ingevuld op de bon – biedt tevens een aardige inkijkje in de wijze waarop de ‘gewone’  Utrechter de nieuwbouw in zijn of haar stad waardeert.  De keuze van vakjury en publiek blijken meestal uit een te lopen, op een enkele keer na toen hetzelfde gebouw bij beiden op de hoogste plaats belandde.